TERCİHE YÖNELİK EĞİTİM DANIŞMANLIĞI
TERCİHE YÖNELİK EĞİTİM DANIŞMANLIĞI
Tercih danışmanlığı öğrencinin kendi ilgi, yetenek, hedef, değer ve beklentilerinin göz önüne alınarak bir üst eğitim kurumuna geçişte doğru bir sıralamanın yapılması ve kontrollü bir şekilde tercih listesinin oluşturulması sürecidir. Öğrencinin hedefleri, neyi istediği, elde ettiği başarı sıralaması, benliği, ailenin sosyo-ekonomik durumu, beklentiler, kültür, ülke ekonomisi ve üniversitelerin sahip olduğu özellikler gibi birçok faktör tercihleri etkilemektedir.
Şu anda alacağınız tercih danışmanlığı hizmetinde sizleri neler bekliyor?
- Öğrencinin ilgi ve yeteneklerinin incelenmesi
- Öğrenci ve ailenin tercihin tüm ayrıntılarına yönelik bilgilendirilmesi (Tercih yaparken dikkat edilmesi gerekenler, ölü tercih, ösym tercih kılavuzu, kontenjanlar, özel koşullar, üniversitelerin burs imkanları, baraj sıralamaları, bir üniversitede verilen eğitiminin başarısının nasıl anlaşılabileceği, tercih listesinin nasıl oluşturulacağı, yerleşmek istenilen bölümlerin hangi sırayla yazılması gerektiği…)
- Öğrencinin sıralaması ve tercihlerine göre (bölüm, şehir, üniversite adı, devlet/vakıf, özel kontenjanlar) tercih listesine yazılabilecek yeni açılan/ geçmişte var olan tüm bölümlerin kapsamlı listesinin oluşturulması
- Oluşturulan listenin öğrenci tarafından araştırılması ve seçeneklerin 25-30 civarına indirilmesi (bu noktada neye göre liste oluşturulacağı konusunda rehberlik)
- Olası tercihlerin, öğrencinin en çok istediği bölümden başlamak üzere, açıkta kalmayacağı şekilde sıralanması ve özel koşulların kontrol edilmesi.
- Tercih listesinin oluşturulması
Not: Tercihler öğrenci tarafından sisteme girilip onaylanacaktır. Danışmanlık hizmeti sonucunda tercihlerin belirlendiği liste, öğrenci ve velilere sunulacaktır.
Bir bölüm veya üniversite seçerken ya da aynı bölümü farklı üniversiteler açısından karşılaştırırken nelere dikkat etmeliyiz?
a-) Akreditasyon f-) Yurt ve burs imkanları
b-) Üniversitenin tarihçesi g-) Okul kulüpleri ve takımları
c-) Akademik kadro ğ-) Öğrenciye sunulan imkanlar
d-) Okunacak bölümün bulunduğu fakülte h-) Özel koşullar
TERCİH DANIŞMANLIĞININ İÇERİĞİ NEDİR?
İnsan, yaşamı boyunca seçimler yapar. Mesleğini, yiyeceğini, arkadaşlarını, evini, eşini vb. seçer. Meslek seçimi, insanın bu yaptığı seçimler arasında belki de en önemlisidir. Çünkü meslek, bireyin yaşam tarzını da belirler.
Öyle ki, bireyin meslekten hoşlanıp hoşlanmayacağı, günlük yaşam biçimi, alışkanlıkları, sosyal çevresi hatta kiminle evleneceği meslek seçiminden etkilenmektedir. Dolayısıyla, meslek seçimi ve buna bağlı olarak tercih döneminde bireyin kendisi için en doğru kararı almasına yardımcı olmak önemlidir.
Bunun için öncelikle bireyin kendisini iyi tanıması amacıyla, bireyi tanıma çalışmalarının yürütülmesi gerekir. Bireyi tanıma,
- Bireyin fiziksel özellikleri (cinsiyet, bedensel özellikler, sağlık durumu,vb.)
- Bireyin kişilik özellikleri (benlik algısı, ilgileri, ihtiyaçları, zihinsel performansı vb.)
- Okul durumu (ders başarısı, eğitsel çalışmalara katılımı, çalışma alışkanlıkları vb.)
- Sosyal durumu (ailenin özellikleri, yaşadığı sosyal çevre, ailenin ilgi ve ihtiyaçları vb.) açılarından ele alınır.
İkinci olarak bireyin meslek alanları hakkında yeterli bilgiye sahip olması amaçlanır. Bunun için meslekler hakkında,
- Mesleğin çalışma ortamı ve koşulları,
- Mesleğin gerektirdiği yetenekler,
- Gelir durumu,
- Meslekte yükselme koşulları vb. konularda bilgi verilir.
Üçüncü olarak bireyin kişisel özellikleri ile mesleklerin gerektirdiği özellikler karşılaştırılır. Bireyin özellikleri ile mesleğin gerektirdiği özelliklerin büyük ölçüde örtüşmesi gerekir. Ön çalışmalarla elde edilen veriler bir araya getirilir ve karar vermede kendi hak ve sorumluluklarının farkında olarak bireyin seçim yapması beklenir.
Bu aşamalar boyunca, öğrencinin özgürce karar vermesini etkileyen çeşitli etkenler vardır. Kendi ilgi ve yeteneklerinin yanı sıra ailesinin düşünceleri, seçmek istediği mesleğin toplumdaki yeri, iş bulma olanakları, mesleğe girebilmek için gereken eğitim olanakları bu etkenlere örnek olarak verilebilir. Bu nedenle, bireyin en uygun mesleki seçimi yapmasında ona sunulacak mesleki yardımın önemi büyüktür.
Meslek seçimi için önemli noktalardan biri olan tercihlerin içeriği, yukarıdaki süreç sonrasında öğrencinin sıralaması ve isteklerine göre belirlenen üniversite/ bölüm tercihlerinin incelenmesi ve en çok istenilen meslek tercihinden başlayarak tercih listesinin oluşturulması ve kontrolüyle sonlandırılır.
Unutmayınız ki ortalama 22 yaşında üniversiteden mezun olmuş bir genç, 65 yaşında emekli olduğunda yaşamının yaklaşık 92.880 saatini işinde geçirecektir. Tercih döneminde yapılan seçimler bu sebeple kişinin nasıl bir hayat yaşayacağını, sosyal ortamını ve yaşam doyumunu etkileyecektir. İşten alınan doyum, bireyin hayattan alacağı doyumun ilk öncüllerinden biridir. Bundan dolayı tercih sürecinde öğrenci için önemli ve anlamlı olan seçeneklere odaklanmak, bu seçenekleri gerçekçi bir bakış açısıyla incelemek ve doğru listeyi oluşturmak önemlidir.

