KABUL VE KARARLILIK TERAPİSİ (ACT) NEDİR?
KABUL VE KARARLILIK TERAPİSİ (ACT) NEDİR?
Tutarlı bir teorik ve felsefi çerçeve içinde geliştirilen Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT), psikolojik esnekliği artırmak için kabul ve kendindelik (mindfulness) stratejilerini kararlılık ve davranış değiştirme stratejileriyle birlikte kullanan, ampirik temelli benzersiz bir psikolojik müdahaledir. Psikolojik esneklik, bilinçli bir insan olarak şu anla tam olarak temasa geçmek ve durumun elverdiği ölçüde, sahip olunan değerlerin doğrultusunda davranışı değiştirmek veya ısrarla sürdürmek anlamına gelir.
Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT), insanların hayatı daha çok “anda” (tam olarak şu anda olma) yaşama stratejileri öğrenmelerine, önemli değer ve hedeflere daha fazla odaklanmalarına ve acı veren düşünce, duygu ve deneyimlere daha az odaklanmalarına yardımcı olan davranışsal bir müdahale olarak gelişmiştir. ACT, insanlara kabul ve farkındalık teknikleri yoluyla acı veren düşünce ve duygularla nasıl etkileşime geçileceğini ve bunların üstesinden nasıl gelineceğini, kendine şefkat ve esneklik geliştirmeyi ve yaşamı iyileştiren davranış kalıpları oluşturmayı öğretir.
ACT, acının üstesinden gelmek veya duygularla savaşmakla ilgili değildir; hayatı kucaklamak ve sunduğu her şeyi hissetmekle ilgilidir. En önemli şeylere dayalı bir hayat yaşamayı seçerek acıdan kurtulmanın bir yolunu sunar. ACT bilimsel bir gelenek içinde gelişmiştir ve ACT'nin altında yatan temel bilimi ve ACT tekniklerinin anksiyete, depresyon, TSSB, madde bağımlılığı, kronik ağrı, psikoz gibi çok sayıda yaşam sorununa uygulanmasının etkinliğini inceleyen gelişen bir araştırma topluluğu olmaya devam etmektedir. , yeme problemleri ve kilo kontrolü bunlardan sadece birkaçıdır.
Kabul ve Kararlılık Terapisinin (ACT) temel anlayışı, psikolojik acıların ve psikolojik olarak gelişmedeki başarısızlığın, genellikle insan dili ve bilişinin evrimsel olarak daha yeni süreçleri ile insan davranışını kontrol eden daha eski kaynaklar, özellikle de doğrudan deneyim yoluyla öğrenmeye dayalı olanlar arasındaki arayüzden kaynaklandığı yönündedir.
Psikolojik esnekliğin altı temel süreçten ortaya çıktığı ileri sürülmektedir. En genel şekliyle ifade edildiğinde bunlar, duygusal esneklik, bilişsel esneklik, dikkat esnekliği, perspektif almadaki başarısızlıklar, seçilen değerlerin eksikliği ve değerlere dayalı eylem alışkanlıklarını genişletme ve oluşturma konusundaki yetersizliktir.
İlişkisel Çerçeve Teorisi (RFT) tarafından desteklenen ACT, bir başa çıkma aracı olarak zor düşünceleri ve duyguları ortadan kaldırarak bir şekilde değiştirmeye çalışmanın tersine onları artırabileceği görüşünü benimser. Ancak psikolojik olaylarla başa çıkmak için kabullenme, bilişsel ayrışma, şimdiye dikkatli dikkat, daha derin bir "fark eden" benlik duygusu veya "bağlam olarak benlik", seçilmiş değerler ve kararlı eylem dahil olmak üzere psikolojik olaylarla başa çıkmak için yeni, güçlü alternatiflerdir. Bu altı esneklik sürecinin psikolojik esnekliğin birbiriyle ilişkili yönleri olduğu ileri sürülmektedir. Bunların her biri sırasıyla sosyal olarak genişletilebilir. Örneğin; duyguların kabulü başkalarına karşı şefkate, seçilen değerler sosyal değerlere, sağlıklı sosyal bağlanmaya yönelik "fark eden" bir benlik duygusuna kadar uzanabilir.
Kaynak: Association for Contextual Behavioral Sciences (ACBS) Web sayfası https://contextualscience.org/act
